วันอาทิตย์ที่ 15 กันยายน พ.ศ. 2556

การปฏิเสธสิ่งที่ไร้ความชอบธรรม มีมาแต่โบราณแล้ว

                                                 

                                                 

อารยะขัดขืน


                            ความจริงเป็นสิ่งไม่ตาย แต่คนพูดความจริงอาจตาย คำกล่าวนี้เป็นคำกล่าวอมตะที่เราทุกคนอาจเคยได้ยิน เหตุก็เพราะว่าความจริงที่เรายืนยันนั้นอาจจะทำให้คนบางคน หรือ คนบางกลุ่มไม่พอใจ จากการยืนยันในสิ่งที่ถูกต้อง และการขัดขืนในสิ่งที่คิดว่าไม่ถูกต้องนั้นก็เหมือนเป็นการยืนยันความจริงด้วยเช่นกัน ชีวิตคนเรามีเสรีภาพที่จะคิด ที่จะตัดสินใจแต่หลายครั้งเสรีภาพที่เรามีนั้นอาจเป็นสิ่งที่ขัดกับสังคมส่วนใหญ่ แต่ไม่จำเป็นว่าสังคมส่วนใหญ่จะถูกเสมอ การที่เรายืนยันในสิ่งที่ถูกต้องนั้นถือว่าเป็นสิ่งที่ดีและควรพึงกระทำ แม้แต่ใน ความสุขแท้ 8 ประการ(บุญลาภ 8 ประการ) ยังกล่าวไว้ว่า “เป็นบุญของผู้ที่ถูกเบียดเบียนเพราะความชอบธรรม รางวัลของเขาก็คือสวรรค์) ฉะนั้นการยืนยันความจริง และ การขัดขืนในสิ่งที่ไม่ถูกต้องนั้นเป็นสิ่งที่มนุษย์ผู้ชื่อว่ามีความคิดอ่านพึงกระทำ
                         อารยะขัดขืน มาจากคำสองคำมารวมกันคือคำว่า อารยะ กับ ขัดขืน (อารยะ หมายถึง เจริญ หรือ คนมีอารยะธรรม และ คำว่า ขัดขืน หมายถึง ไม่ปฎิบัติตาม) ก็ถือว่าเป็นอีกวิธีหนึ่งที่เป็นการแสดงออกให้เห็นว่าสิ่งที่ปรากฎอยู่ในสังคมนั้นเป็นสิ่งที่ไม่ถูกต้องและเป็นธรรม อารยะขัดขืนไม่ใช่สิ่งใหม่ที่พึ่งเกิดขึ้น แต่อาจเป็นสิ่งใหม่สำหรับสังคมไทยในยุคปัจจุบัน ที่กล่าวว่าอารยะขัดขืนไม่ใช่สิ่งใหม่นั้นเป็นเพราะว่าการกระทำอันเป็นอารยะขัดขืนนั้นมีมาตั้งแต่สมัย 400 ปีก่อนคริสกาล โดยนักปรัชญาชาวกรีกชื่อ โสกราตีส ซึ่งชื่อว่าเป็นผู้วางรากฐานของปรัชญาตะวันตก ท่านมีความเชื่อในระบอบประชาธิปไตยบริสุทธิ์ และมีความรักในนครเอเธนส์ เป้าหมายสูงสุดที่ท่านมุ่งหวังก็คือ การแสวงหาความรู้และการเปลื่ยนแปลงสังคมการเมืองให้ดีขึ้น วิธีที่ท่านใช้ในการแสวงหาความรู้คือ การสนทนากับบุคคลทั่วไปที่ท่านพบเจอ แม้แต่ในตลาด ซึ่งในการสนทนานี้ท่านมักสอนว่า หนทางแห่งการเปลื่ยนแปลงให้สังคมดีขึ้นนั้น คือ การตรวจสอบตนเองและในขณะเดียวกันก็ควรยอมรับการตรวจสอบจากคนอื่นด้วย ท่านยังได้ตั้งคำถามพื้นฐานในสังคมการเมืองของกรีกอีกหลายประการเช่น อะไรคือความยุติธรรม อะไรคือคุณธรรม ท่านบอกทุกคนเสมอว่า “คุณธรรมไม่ได้มาจากเงิน แต่เงินและสิ่งที่ดีทั้งหมดมาสู่มนุษย์มาจากคุณธรรม” จากการตั้งคำถามเหล่านี้ ทำให้รัฐเอเธนส์ไม่สามารถรับได้และให้มีการดำเนินการต่อท่าน ซึ่งท่านก็ยอมรับโทษประหารอย่างดุษฎี เพื่อพิสูจน์คำสั่งสอนของตัวเองที่ให้ตรวจสอบตัวเองและยอมรับการตรวจสอบจากผู้อื่น จากการกระทำของท่านโสกราตีสเราจะเห็นได้ว่าการที่ท่านไม่ยอมที่จะหยุดตั้งคำถามทั้งๆ ที่รู้ทั้งรู้ว่าท่านทำผิดกฎหมายซึ่งในความเห็นของท่านเป็นกฎหมายที่ขาดความชอบธรรม และขัดต่อการใช้เสรีภาพทางความคิดของประชาชนในระบอบประชาธิปไตยของกรีก แต่ท่านยอมรับบทลงโทษของรัฐ และการใช้อำนาจทางกฎหมายของรัฐด้วยความยินดี และนี่คือหัวใจของการทำอารยะขัดขืน ดังเช่น ผู้ที่กระทำผิดกฎหมายเพื่อเรียกร้องให้เกิดการเปลี่ยนแปลง แต่ก็ยังยอมรับผลการกระทำผิดของตนโดยเต็มใจ ซึ่งต่างจากพวกโจรผู้ร้ายที่ทำผิดกฎหมายบ้านเมือง แต่ไม่ยอมให้รัฐจับกุมและไม่ยินดีให้รัฐลงโทษตนตามกฎหมายโดยดี การฉีกบัตรเลือกตั้งของผู้ลงคะแนนบางท่าน และยอมให้จับกุมโดยดีก็ถือเป็นการทำอารยะขัดขืนตามหลักการนี้นั่นเอง
                           นอกจากยุคของท่านโสกราตีสที่ได้มีการทำการอันเป็นอารยะขัดขืนแล้ว ยังมีมหาบุรุษท่านหนึ่งที่ได้ใช้หลักการอันเป็นอารยะขัดขืนต่อกฎหมายบ้านเมืองที่อยุติธรรมเช่นเดียวกับท่านโสกราตีสคือ มหาตมะคานธี บิดาแห่งชนชาติอินเดีย เมื่อสมัยที่อินเดียยังเป็นอาณานิคมของอังกฤษอยู่นั้น มีกฎหมายบังคับให้การผลิต และขายเกลือที่คนอินเดียบริโภคกันทั้งประเทศกระทำได้เฉพาะรัฐบาลอังกฤษเท่านั้น หากผู้ใดฝ่าฝืนบังอาจผลิตหรือค้าขายเกลือมีโทษอาญาถึงติดคุกทีเดียวรายได้จากการผูกขาดผลิต และค้าขายเกลือเป็นแหล่งรายได้ของอังกฤษในการดูแลปกครองอินเดียในขณะเดียวกันก็สูบทรัพยากรของอินเดียไปให้ประเทศแม่ใช้ ถึงแม้คนอินเดียยากจนจำนวนมากที่อยู่ชายฝั่งทะเล สามารถผลิตเกลือเพื่อบริโภคเองได้แต่ก็จำต้องเสียเงินซื้อเกลือจากรัฐบาลอังกฤษ มหาตมะคานธี ผู้นำในการต่อสู้เพื่อเอกราชของอินเดีย และคนอินเดียขุ่นใจในเรื่องนี้มานาน และเห็นหนทางที่จะโค่นอำนาจ ที่ครอบงำอาณานิคมอินเดีย  ในวันที่ 12 มีนาคม ค.ศ.1930 มหาตมะคานธีก็เริ่มเดินเท้าออกจาก ซาบามาตี กับผู้ร่วมเดินทาง 78 คน ไปยัง ดานดี ซึ่งอยู่ริมฝั่งทะเลไกลออกไป 240 ไมล์ เมื่อผ่านเมืองใดก็มีคนนับพันเดินตามไปด้วยจนเป็นขบวนยาวไม่ต่ำกว่า 2 ไมล์ และเมื่อถึงที่หมายในเวลา 23 วัน มหาตมะคานธีก็กระทำสิ่งที่เรียกว่า "อารยะขัดขืน" ทันที มหาตมะคานธี ขุดดินที่เต็มไปด้วยเกลือลงต้มในน้ำทะเลเพื่อผลิตเกลือ ซึ่งเป็นการกระทำที่คนอินเดียทุกคน ถูกห้ามมายาวนาน ผู้เดินตามนับพันคนก็เลียนแบบช่วยกันผลิตเกลืออย่างท้าทายกฎหมายบ้านเมือง ข่าวการกระทำที่เป็น "อารยะขัดขืน" ของมหาตมะคานธี ถูกแพร่หลายออกไปทั่วโลก ในขณะเดียวกันกับที่คนอินเดียทั้งประเทศ เลียนแบบ ผลิตและขายเกลือกันอย่างไม่กลัวกฎหมาย ในที่สุดมหาตมะคานธีถูกจับ พร้อมกับคนนับหมื่นทั่วประเทศ แต่ยิ่งถูกจับก็ยิ่งเป็นที่ขบขันแก่ชาวโลกเพราะข้อหาคือการผลิตเกลือเพื่อเอาไว้ใช้ในครัวเรือน "อารยะขัดขืน" โดยสันติวิธีของมหาตมะคานธีในเรื่องเกลือที่มีชื่อเรียกว่า The Salt March ครั้งนี้ เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของประวัติศาสตร์การต่อสู้เพื่ออิสรภาพของอินเดีย เพราะเมื่อถูกปล่อยออกมาแล้ว มหาตมะคานธีก็เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางทั้งในและต่างประเทศ ปลุกคนอินเดียทั่วประเทศให้ตื่นขึ้น ร่วมขบวนการกู้ชาติจนสำเร็จในที่สุดในปี ค.ศ.1947    
                       จากตัวอย่างการอันเป็นอารยะขัดขืนของท่านโสกราตีส และ มหาตมะคานธี เราจะเห็นได้ว่าล้วนเกี่ยวพันการปฏิเสธที่จะกระทำตามสิ่งที่คิดว่าไม่ถูกต้องหรือขาดจริยธรรม หรือเรียกร้อง หรือบังคับผู้มีอำนาจให้กระทำบางอย่างด้วยแนวทางแห่งสันติวิธี ในบางครั้งกฎหมายที่ออกโดยตัวแทนของประชาชนนั้นก็อาจนำมาซึ่งความขัดแย้งกับความต้องการของประชาชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากเป็นระบบการเมืองการปกครองที่ไร้ประสิทธิภาพออกกฎหมายโดยไม่ฟังเสียงของประชาชน จึงไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจเลยที่การกระทำอันเป็นอารยะขัดขืนของประชาชนจะเกิดขึ้น เพราะประชาชนมีสิทธิโดยชอบธรรมที่จะไม่ปฏิบัติตามกฎหมายนั้นโดยวิถีทางแห่งสันติวิธี แต่ถึงอย่างไรก็ตามต้องหลีกเลี่ยงการบีบบังคับขู่เข็ญด้วยกำลัง เพื่อให้รัฐกระทำตามความต้องการของตน การต่อต้านคำสั่งหรือกฎหมายที่คิดว่าไม่เป็นธรรมนี้ มีเป้าหมายอยู่ที่การสื่อสารให้สังคมรับทราบ ปัญหาความเดือดร้อน และความอยุติธรรม โดยผู้ต่อต้านยินยอมรับการลงโทษอันอาจเกิดขึ้นตามกฎหมาย ซึ่งจะก่อให้เกิดผลกระทบที่ไม่เป็นผลดี ต่อผู้มีอำนาจที่ขาดความชอบธรรม
                        สิ่งเหล่านี้คือแนวคิดและการปฎิบัติในรูปแบบของอารยะขัดขืน และถ้าโลกนี้ปราศจากความ อยุติธรรม การกดขี่ขมเหง ความทุกข์เข็ญของประชาชน การกระทำอันเป็นอารยะขัดขืนก็จะไม่บังเกิดขึ้น แต่ถ้าไม่เป็นเช่นนั้นการยืนยันในสิ่งที่ถูกต้องโดยวิถีทางแห่งอารยะขัดขืนจะเกิดขึ้นให้เห็นอย่างแน่นอน





ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น